AOV boekhoudkundig verwerken: premie en uitkering bij een eenmanszaak

Eerst het onderscheid: eenmanszaak of BV

Een premie die je vanaf een zakelijke bankrekening betaalt, is niet daardoor automatisch een kostenpost voor je onderneming. Bij een eenmanszaak of andere onderneming voor de inkomstenbelasting behandelt de Belastingdienst de premie voor een AOV met periodieke uitkeringen in beginsel als een privé-uitgave voor inkomensvoorzieningen. Je trekt die onder de voorwaarden van de Belastingdienst af in je aangifte inkomstenbelasting, niet van de winst uit onderneming.[1][2]

Deze uitleg gaat over die situatie. Bij een BV of DGA kunnen de verzekeringnemer, premiebetaler en begunstigde anders zijn. Pas het voorbeeld hieronder daarom niet zonder meer toe op een BV.

Een premie betaald vanaf de zakelijke rekening

Stel: een IB-ondernemer betaalt een AOV-premie via de bankrekening van de eenmanszaak. De bankbetaling moet in de administratie worden verklaard, maar de premie hoort bij een kwalificerende periodiek uitkerende AOV niet als zakelijke verzekeringskosten in de winst-en-verliesrekening. Een verwerking als privéonttrekking kan het verschil tussen de zakelijke betaling en de privé-uitgave zichtbaar maken. Het gebruikte grootboek en de precieze boeking hangen af van de inrichting van de administratie.[1]

Controleer vervolgens apart of de premie volgens de polis en de voorwaarden van de Belastingdienst aftrekbaar is als uitgave voor inkomensvoorzieningen. Daarvoor zijn onder meer van belang wie de verzekering heeft afgesloten, wie de premie verschuldigd is, wie verzekerd is en aan wie de uitkering toekomt.[2] Op AOV-premie aftrekken staat de fiscale hoofdvraag uitgebreider uitgelegd.

Hoe zit het met een uitkering?

Een periodieke uitkering uit een particuliere AOV voor de ondernemer wordt volgens de Belastingdienst niet als winst uit onderneming opgegeven. Zij behandelt die voor de inkomstenbelasting als inkomen buiten de ondernemingswinst; de verzekeraar houdt doorgaans loonbelasting in.[1] Dat de betaling op een zakelijke rekening binnenkomt, maakt haar dus niet vanzelf zakelijke omzet. Leg de bankontvangst vast en stem de administratie af op de uitkeringsspecificatie en de jaaropgaaf.

Bij een verzekering die één bedrag ineens uitkeert, gelden andere regels: volgens de Belastingdienst zijn de premies daarvan in beginsel niet aftrekbaar en is de eenmalige uitkering niet belast als inkomen in box 1.[1] Controleer de polisvorm voordat je een premie of uitkering fiscaal classificeert.

Welke stukken helpen bij de controle?

• De polis en eventuele wijzigingen tonen wie verzekeringnemer, verzekerde, premiebetaler en begunstigde zijn.
• Premienota’s en bankmutaties tonen wat is betaald en via welke rekening.
• Uitkeringsspecificaties en jaaropgaven tonen wat is ontvangen en welke loonheffing is ingehouden.
• De aangifte inkomstenbelasting laat zien of de premie als uitgave voor inkomensvoorzieningen is opgegeven.

Soms zijn betaalde premies niet afgetrokken terwijl later wel een belaste uitkering volgt. De Belastingdienst beschrijft daarvoor de saldomethode en de verklaring niet-afgetrokken premies.[2] De aparte uitleg AOV-premie niet afgetrokken: wat betekent dat voor je uitkering? behandelt die situatie.

Deze pagina geeft algemene informatie over een IB-ondernemer. De feitelijke boeking en fiscale aangifte hangen af van de polis, de hoedanigheid van de betrokken partijen en de bewijsstukken.

Bronnen

1. Belastingdienst, Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers, gecontroleerd op 8 oktober 2026.
2. Belastingdienst, Arbeidsongeschiktheidsverzekering, gecontroleerd op 8 oktober 2026.