Wat betekent 35 procent arbeidsongeschikt?

Definitie in gewone taal

‘35 procent arbeidsongeschikt’ betekent doorgaans dat iemand in vergelijking met de situatie vóór het ontstaan van de arbeidsbeperkingen een deel van de benutbare werkcapaciteit verliest: er resteert dan ongeveer 65 procent inzetbaarheid. Het percentage is dus een maat voor beperkingen in werkvermogen, geen directe “beoordeling van iemands gevoel” of een automatische vertaling naar één vast week- of maandbedrag.

Belangrijk is dat arbeidsongeschiktheid in regelingen meestal wordt vastgesteld met een rekenkundige vergelijking. Daardoor wordt het concept ook gebruikt om te bepalen of iemand in een categorie terechtkomt (bijvoorbeeld gedeeltelijk in plaats van volledig). Welke drempels of categorieën precies gelden, hangt af van de specifieke regeling.

Een eenvoudig rekenmodel

Een vaak gebruikt denkmodel werkt zo:

Oude situatie (referentie): wat iemand gemiddeld aan werk of verdienmogelijkheden had vóórdat de beperkingen ontstonden.
Nieuwe situatie (beperkte inzet): wat iemand met dezelfde belasting (binnen de mogelijkheden) nog kan verdienen of leveren.
Vergelijking in procenten: het verschil tussen referentie en resterende mogelijkheden wordt omgezet naar een arbeidsongeschiktheidspercentage.

Met ‘35 procent’ bedoel je dan dat het verlies aan benutbare capaciteit 35 procent bedraagt, oftewel dat de resterende capaciteit rond de 65 procent uitkomt.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Bij 35 procent arbeidsongeschikt gaat het meestal om gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. Dat kan gevolgen hebben voor:

De mate van vergoeding: vaak wordt dan niet het volledige bedrag gekoppeld aan volledige arbeidsongeschiktheid.
De inschatting van herstel en toekomst: omdat er nog mogelijkheden zijn, kijken regelingen doorgaans naar de resterende verdiencapaciteit en de ontwikkeling daarvan.
De manier van beoordelen: bij gedeeltelijke percentages wordt extra gekeken naar wat iemand nog kan, hoe dat aansluit bij passende arbeid en welke functies of arbeidssituaties daarbij horen.

Let op: ‘arbeidsongeschikt’ betekent niet automatisch dat iemand niet kan werken. Het gaat om beperkingen ten opzichte van een referentie, waardoor werken gedeeltelijk kan of minder oplevert.

Waar verschillen beoordelingsregels meestal?

Hoewel de kern (vergelijking en percentage) gelijk blijft, kunnen details verschillen. Denk daarbij aan:

Welke referentie wordt gebruikt (bijvoorbeeld het eerdere inkomen of een onderbouwde arbeidssituatie).
Hoe resterende verdiencapaciteit wordt vastgesteld (wat past bij de beperkingen en hoe dat wordt onderbouwd).
Welke periode of omstandigheden worden meegewogen (bijvoorbeeld bij het ontstaan van beperkingen versus latere stabilisatie).
Welke drempels gelden voor uitbetaling (sommige regelingen hebben voorwaarden bij bepaalde percentages of minimumverlies).

Omdat dit per contract/regeling kan verschillen, is het verstandig om de exacte definities en rekenmethodiek in de betreffende polis of regeling na te gaan.

Controlepunten om zelf goed te plaatsen

Om te begrijpen wat 35 procent arbeidsongeschikt in jouw situatie betekent, kun je deze controlepunten nalopen zonder meteen conclusies over een uitkering te trekken:

Definitiecheck: staat in de regeling dat arbeidsongeschiktheid wordt uitgedrukt in een percentage op basis van een vergelijking?
Referentiecheck: waar vergelijkt men het percentage mee (oude arbeidssituatie/verdiencapaciteit)?
Resterende capaciteit: hoe komt men tot het resterende deel (bijvoorbeeld passende werkzaamheden en bijbehorende verdienmogelijkheden)?
Categorie/drempel: maakt de regeling onderscheid tussen gedeeltelijk en volledig en welke minimumpercentages horen daarbij?
Tijdigheid: gaat het om de situatie op een bepaald beoordelmoment, of wordt er gewerkt met een wachttijd of beoordelingsperiode?

Wil je dit in samenhang met een vaak genoemde wachttijdmechaniek lezen, dan kan je ook kijken naar informatie over aov 14 dagen wachttijd alles wat je moet weten.

Uitkomst: wat je met ‘35 procent’ wel en niet moet doen

Wel: gebruik ‘35 procent arbeidsongeschikt’ als maat voor een gedeeltelijk verlies aan werkcapaciteit (ongeveer 65 procent resteert in het gangbare rekenidee).

Niet automatisch: neem uit het percentage niet zelfstandig één zekerheid over een uitkeringshoogte of exacte rechten. De daadwerkelijke gevolgen worden bepaald door de specifieke definities, drempels en rekenregels van de regeling.

Als je te maken hebt met een beoordeling, helpt het om niet alleen naar het getal te kijken, maar ook naar de onderliggende vergelijking: wat was de referentie, welke beperkingen gelden, en hoe wordt de resterende verdiencapaciteit vastgesteld?