Wat is de overheidsbasisdekking bij arbeidsongeschiktheid (BAZ)?
Stel je voor: je bent zzp’er of IB-ondernemer en je hoort dat er een verplichte basisdekking komt. Maar wat betekent dat eigenlijk? De Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid voor Zelfstandigen (BAZ) is een minimaal vangnet dat de overheid mogelijk wil invoeren voor zelfstandigen die arbeidsongeschikt raken. Het voornaamste doel? een basisbescherming bieden zonder dat je direct alles via een particuliere AOV hoeft te verzekeren. Deze basisdekking is bedoeld voor een brede doelgroep: zzp’ers, ondernemers zonder personeel en soms zelfs bepaalde groepen IB-ondernemers. Het idee hierachter is dat deze groepen, die vaak geen of weinig arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben of kunnen betalen, toch een minimale uitkering krijgen bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
Voor wie geldt de verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid?
De wetgeving hiervoor is nog in ontwikkeling, maar het is nog niet de bedoeling dat iedereen er automatisch mee te maken krijgt. Het richt zich vooral op zelfstandigen zonder personeel onder de huidige WAZO- of WET-regelingen. Maar let op: de wet is nog niet definitief. Sommige zzp’ers kunnen nu al voorbereidingen treffen door hun bestaande verzekeringen of aanvullende opties goed te bekijken.
Hoe werkt de premie en wat kost de BAZ?
Tot nu toe is bekend dat de premie ongeveer 5,4% van je winst bedraagt, met een maximum per maand. Het klinkt misschien redelijk, maar de exacte kosten hangen sterk af van je winst en persoonlijke situatie. Fiscaal gezien kun je de premies meestal aftrekken, waardoor je netto kosten lager uitvallen.
Belangrijk is wel dat omdat de wet nog niet volledig van kracht is, het lastig is om precies te zeggen wat de kosten voor jou zullen zijn. Het is daarom verstandig om nu al je financiën goed op orde te brengen en je voor te bereiden op mogelijke aanpassingen.
Hoe hoog is de uitkering uit de basisverzekering arbeidsongeschiktheid?
De uitkering wordt gebaseerd op 70% van je eerdere winst, met een maximum van 100% van het minimumloon. Dit betekent dat je bij arbeidsongeschiktheid een basisinkomen krijgt dat helpt de ergste financiële problemen te voorkomen. De uitkering loopt tot je de AOW-leeftijd bereikt.
Deze uitkering begint na een wachttijd van twee jaar, met eigen risico, en wordt beoordeeld door het UWV. Het is dus niet een volledige vervanging van je inkomen, maar biedt wel een vangnet om grote financiële problemen te voorkomen.
Wanneer heb je recht op een uitkering en hoe beoordeelt het UWV arbeidsongeschiktheid?
Het UWV kijkt niet naar een traditioneel arbeidsongeschiktheidspercentage zoals bij private verzekeringen. In plaats daarvan beoordeelt het of je nog in staat bent je basisfuncties uit te voeren, of je ten minste het minimumloon kunt verdienen, en of je niet volledig arbeidsongeschikt bent volgens de standaardcriteria. Hierdoor kom je misschien niet altijd in aanmerking, vooral als je werkzaamheden beperkt zijn maar niet volledig onmogelijk.
De wachttijd van twee jaar betekent dat je in die periode zelf je financiën moet regelen, bijvoorbeeld door andere inkomsten of spaargeld.
Verschil tussen BAZ en een particuliere AOV
De publieke basisdekking is bedoeld als minimumvoorziening. Een particuliere AOV biedt vaak meer maatwerk, hogere uitkeringen en dekking voor je eigen beroep. Maar die private verzekering kost doorgaans meer en is niet verplicht.
Het grote verschil? De overheid biedt een basis, terwijl private verzekeraars je kunnen voorzien van uitgebreide, inflatiebestendige en beroepsgebonden dekking. Het is dus verstandig om te overwegen of je met alleen de basis voldoende bent, of dat een aanvullende AOV voor jou een goede keuze is.
Relatie met WIA, IVA en WGA: verschil tussen werknemers en zelfstandigen
Voor werknemers bestaat de WIA-regeling, die vergelijkbaar is met wat straks de basisdekking voor zelfstandigen moet worden. Maar voor zelfstandigen ligt dat anders. De WIA is niet van toepassing op zzp’ers, die dus zelf voor hun bescherming moeten zorgen. De komende wetgeving wil dat zij via de publieke basisdekking een vangnet krijgen, al is dat nog niet volledig gerealiseerd.
Beperkingen en risico’s van alleen overheid basisdekking
Hier wordt het interessant: de basisdekking biedt alleen een inkomen rond het minimumloon en duurt tot de AOW. Je kunt je levensstandaard dus niet volledig behouden. Als je nu al meer verdient, helpt deze regel niet altijd genoeg.
De wachttijd van twee jaar en het eigen risico betekenen dat je in die periode zelf moet sparen of aanvullende verzekeringen afsluiten. Zonder extra dekking loop je nog steeds risico’s.
Waarom een aanvullende of inflatie proof AOV overwegen?
De kern is dat de basisdekking een goede start is, maar niet voldoende voor iedereen. Het is verstandig om te kijken of je je inkomen beter kunt beschermen met een aanvullende, inflatieproof AOV. Zo voorkom je dat je bij een langdurige arbeidsongeschiktheid onder je levensstandaard zakt.
Wat kun je nu al doen als zzp’er?
De belangrijkste stap is het onder de loep nemen van je financiën. Bekijk je bestaande verzekeringen en overweeg om nu al een aanvullende verzekering te regelen. Als je nog geen AOV hebt, is het verstandig om nu onderzoek te doen en een plan te maken. Zo ben je voorbereid op de veranderingen die mogelijk komen.
En onthoud: het combineren van verschillende vormen van bescherming geeft je de meeste rust en zekerheid. Begin vandaag nog met het verzamelen van informatie en het maken van een plan dat aansluit bij jouw situatie.
