Arbeidsongeschiktheidscriterium bij dalend inkomen: wat je moet weten

Wat betekent “arbeidsongeschiktheidscriterium” bij dalend inkomen?

Het arbeidsongeschiktheidscriterium is de manier waarop wordt vastgesteld of en in welke mate je arbeidsongeschikt bent voor de uitkering. “Bij dalend inkomen” gaat het om de vraag hoe inkomensdaling doorwerkt in die beoordeling: gaat men uit van een gemeten daling van loon/inkomen, of wordt het arbeidsongeschiktheidspercentage bepaald via een vergelijking tussen verdiencapaciteit en een referentie (zoals het inkomen dat je zonder beperkingen zou kunnen verdienen)?

Belangrijk: dalend inkomen leidt niet automatisch tot een hoger arbeidsongeschiktheidspercentage. Inkomen kan dalen door meerdere oorzaken (bijvoorbeeld marktomstandigheden, contractwijzigingen, minder uren), terwijl het criterium draait om de relatie tussen beperkingen en verdienmogelijkheden.

Hoe wordt arbeidsongeschiktheid doorgaans beoordeeld?

In hoofdlijnen werken veel beoordelingen met een vergelijking. Eerst wordt bepaald wat je arbeidsvermogen is gegeven je beperkingen (je “restverdiencapaciteit”). Daarna wordt dat afgezet tegen een referentie (het inkomen dat je in de uitgangssituatie zou hebben kunnen verdienen, of een equivalent daarvan).

Bij “dalend inkomen” zit de gevoeligheid vaak in drie punten:

1. Welke inkomensgegevens gelden als referentie (en hoe worden ze onderbouwd)?
2. Welke periode wordt gebruikt voor de vaststelling van het inkomen/werk en de impact daarvan?
3. Hoe wordt onderscheid gemaakt tussen loonverlies door ziekte/beperkingen en loonverlies door andere oorzaken?

Als het criterium vooral uitgaat van een theoretische verdienvergelijking, dan kan een daling in jouw actuele inkomen minder zwaar wegen dan de onderliggende berekening van je verdiencapaciteit. Als het criterium meer leunt op feitelijk verdiend inkomen, dan kan een daling meer doorwerken—maar ook dan is het doorslaggevend om de oorzaak en de toerekening te beoordelen.

Wanneer kan dalend inkomen wél (of juist niet) doorwerken?

Dalend inkomen kan wél doorwerken wanneer de daling in feite voortkomt uit de beperkingen die zijn vastgesteld in het kader van arbeidsongeschiktheid. Denk aan situaties waarin je uren worden teruggebracht omdat je minder kunt werken, of waarin je werk/rol verandert direct door je ziekte of aandoening.

Dalend inkomen werkt vaak minder rechtstreeks door wanneer de daling geen (of onvoldoende) verband houdt met je beperkingen. Bijvoorbeeld bij:

• bedrijfseconomische krimp, reorganisatie of omzetdaling die niet te herleiden is tot jouw medische beperkingen;
• een vrijwillige keuze om minder te werken om andere redenen;
• wijzigingen in het contract of de functie die niet samenhangen met de vastgestelde beperkingen.

Daarnaast kan het verschil zitten in de administratieve peilmomenten. Als het inkomen al vóór de relevante periode is gedaald, kan de referentie anders uitpakken dan wanneer de daling ontstaat tijdens de periode waarin je beperkingen worden beoordeeld.

Praktische controlepunten bij je eigen situatie

Je hoeft geen specialist te zijn om de kern goed te begrijpen. Gebruik deze controlepunten om te snappen hoe jouw dalend inkomen wordt verwerkt:

1. Wat is de referentie? Vraag jezelf af: welk inkomen/vermogen gebruikt men als uitgangspunt, en hoe wordt dat onderbouwd?
2. Welke periode speelt mee? Noteer vanaf wanneer de beoordelingsperiode loopt en of eerdere dalingen buiten beschouwing blijven.
3. Is de oorzaak onderscheidbaar? Probeer helder te krijgen of de inkomensdaling samenhangt met vastgestelde beperkingen, of vooral met andere omstandigheden.
4. Hoe wordt verdiencapaciteit vastgesteld? Weet je of de beoordeling vooral feitelijk (actueel verdiend) of vergelijkend/theoretisch werkt?
5. Wat staat er precies in jouw verzekeringsvoorwaarden? Omdat de exacte methode verschilt per polis/verzekeringspakket, is de concrete tekst over toerekening en berekening bepalend.

Als je dit naast elkaar zet, kun je beter beoordelen waarom een daling wel of niet leidt tot een ander arbeidsongeschiktheidscriterium. Bij onduidelijkheid is het verstandig om de exacte berekenmethode en de gebruikte inkomensonderdelen schriftelijk te laten toelichten aan de hand van de toepasselijke voorwaarden—zonder op basis van aannames te besluiten.