AOV: arbeidsongeschiktheid eigen beroep en passend werk

Definitie: wat betekent “eigen beroep” en “passend werk”?

Bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) wordt meestal beoordeeld of je arbeidsongeschikt bent op basis van jouw verdienvermogen. Dat wordt vervolgens gerelateerd aan werkzaamheden die je nog kunt doen, rekening houdend met je beperkingen.

“Eigen beroep” betekent in de praktijk: je eigen functie/werkzaamheden zoals jij die (voor de uitval) uitvoerde. De gedachte is dat je niet alleen kijkt naar generieke functies, maar naar wat je deed binnen jouw beroep.

“Passend werk” betekent: werk dat aansluit bij jouw beperkingen en mogelijkheden. Het gaat dus niet om willekeurig werk, maar om werkzaamheden die je (in theorie) kunt uitvoeren, gegeven wat je nog wel kunt.

Let op: de exacte invulling verschilt per polis. Bij de ene beoordeling staat vooral het eigen beroep centraal, bij de andere beoordeling wordt (ook) gekeken naar alternatief werk dat passend is. Omdat polisvoorwaarden kunnen verschillen, is het belangrijk om in je eigen voorwaarden te controleren hoe de vergelijking tussen “eigen beroep” en “passend werk” precies wordt toegepast.

Een eenvoudig model: referentiepunt, beperkingen en vergelijking

Je kunt het beoordelingsproces vaak als volgt in drie stappen begrijpen:

1. Referentiepunt: welk werk/beroep geldt als uitgangspunt? Dit is waar “eigen beroep” in beeld komt. Soms wordt je eigen beroep dominant gebruikt; soms wordt het gecombineerd met alternatieven.

2. Beperkingen: wat kun je aantoonbaar nog? Artsen en/ of medisch onderzoek vertalen je situatie naar beperkingen (bijvoorbeeld ten aanzien van fysieke belasting, tempo, verantwoordelijkheden of het omgaan met stressvolle situaties). Die beperkingen vormen de praktische grenzen voor wat je kunt.

3. Vergelijking: wat is het verlies in verdienvermogen? Daarna wordt bepaald wat het verschil is tussen wat je verdiende (of redelijkerwijs kon verdienen) vóór uitval en wat je met de resterende mogelijkheden nog kunt verdienen. “Passend werk” speelt hier vooral een rol als het eigen beroep (deels) niet meer haalbaar is of als de polisvoorwaarden dat toelaten.

In dit model is het essentieel dat “passend werk” niet alleen medisch haalbaar is, maar ook past bij het niveau en de aard van wat je in de praktijk zou kunnen uitoefenen. Anders ontstaat het risico dat je met onrealistische alternatieven wordt geconfronteerd.

Wanneer weegt “passend werk” zwaarder dan “eigen beroep”?

In veel uitvoeringsmethoden is het eigen beroep het startpunt, maar passend werk kan zwaarder gaan tellen wanneer één van deze situaties zich voordoet:

• Je eigen beroep is zodanig beperkt dat je het niet (meer) kunt uitoefenen volgens de normale verwachtingen van dat beroep.
• Je kunt nog wel andere werkzaamheden doen die passen bij je beperkingen, terwijl het eigen beroep niet meer (voldoende) passend is.
• De polisvoorwaarden laten expliciet toe dat je bij de beoordeling wordt vergeleken met passend werk in plaats van (of naast) je eigen beroep.

De kern blijft steeds hetzelfde: de verzekeraar beoordeelt niet alleen “of je anders kunt werken”, maar vooral “welk verdienvermogen je nog kunt realiseren” met inachtneming van je beperkingen en de redelijkheid van de alternatieven.

Uitzonderingen en aandachtspunten die de beoordeling kunnen veranderen

Omdat polisvoorwaarden kunnen afwijken, is het verstandig om extra scherp te letten op de voorwaarden rondom de manier van vergelijken. Veelvoorkomende aandachtspunten zijn:

• Definities in de polis: hoe omschrijft de polis “arbeidsongeschiktheid” en hoe definieert de polis het referentiepunt (eigen beroep) en de alternatieven (passend werk)?
• Toepassing bij verschillende typen werkzaamheden: passend werk kan zwaarder spelen bij wisselende werkvormen of bij beroepen met een breed takenpakket, maar ook bij beroepen waar het “eigen beroep” sterk verweven is met specifieke handelingen.
• Redelijkheid van alternatieven: passend werk moet aansluiten bij jouw mogelijkheden en de praktische uitvoerbaarheid. Alleen “theoretisch mogelijk” is vaak onvoldoende; het moet ook passen bij jouw situatie.
• Medische onderbouwing: beperkingen moeten consistent worden onderbouwd. Als beperkingen onvoldoende concreet of niet toetsbaar zijn, kan de uitkomst veranderen.
• Wijziging in beperkingen: arbeidsongeschiktheid is niet altijd statisch. Als je mogelijkheden herstellen of veranderen, kan de beoordeling opnieuw worden uitgevoerd volgens de dan geldende uitgangspunten in de polis.

Waar het echt op neerkomt: het eigen beroep is vaak een belangrijk referentiepunt, maar passend werk kan doorslaggevend worden als het eigen beroep niet meer (volledig) haalbaar is of als de polis dat beoordelingsmechanisme voorschrijft.

Praktische controlepunten voor zelfstandig ondernemers

Zonder te adviseren, kun je wel controleren of je begrip klopt met jouw situatie en polis. Let daarbij op deze punten:

1. Wat staat er in je polis over de vergelijking? Zoek naar bepalingen over hoe arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld: gaat het vooral om je eigen beroep of om een vergelijking met passend werk?

2. Hoe wordt “passend” ingevuld? Controleer of de polis voorwaarden stelt aan de aard van het werk, het opleidingsniveau, de redelijkheid of de mate van aansluiting op jouw beperkingen.

3. Welke beperkingen tellen mee? Werk samen met je medisch dossier zodat beperkingen concreet en herkenbaar zijn. Dat helpt om de vertaalslag naar werkmogelijkheden te begrijpen.

4. Welke periode of beoordelingsmomenten spelen? Controleer of er sprake is van een wachttijd of een moment waarop de beoordeling plaatsvindt, en of de voorwaarden voorschrijven dat latere mogelijkheden opnieuw worden meegewogen.

5. Kun je uitleggen waarom eigen beroep en passend werk verschillend uitpakken? Als je eigen takenpakket sterk specifiek is, kan passend werk minder snel “passend” worden gevonden. Als je werkzaamheden meer uitwisselbaar zijn, kan passend werk eerder aansluiten bij je mogelijkheden.

Door deze controlepunten systematisch langs te lopen, voorkom je misverstanden over wat er met “eigen beroep” en “passend werk” bedoeld wordt. Zo begrijp je beter hoe een AOV tot een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling komt, zonder dat je hoeft te gokken naar de precieze uitkomst.

Als je wilt, kan ik ook een checklist maken van de exacte vragen die je aan je polisvoorwaarden of adviseur kunt stellen (zonder dat dat neerkomt op product- of koopadvies).