Wat is de verplichte AOV (BAZ) voor zelfstandigen?
Stel je voor dat je straks niet meer zomaar zonder bescherming door het leven gaat als zelfstandige. De overheid wil dat in 2030 alle zzp’ers en IB-ondernemers zich verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Dit wordt de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Het idee is dat iedereen minimaal 70% van zijn winst kan blijven verdienen als hij door ziekte niet meer kan werken. Maar waarom is dat nodig?
Hier is wat ik bedoel: veel zelfstandigen hebben nu geen goede vangnet. Ze vertrouwen op spaargeld, broodfondsen of familie. Maar die oplossingen zijn niet altijd toereikend. De overheid wil dat iedereen meedoet, zodat niemand zonder inkomen komt te zitten als hij ziek wordt. Dat klinkt logisch, maar er zit ook een hele politieke geschiedenis achter. De plannen worden al jaren besproken, en nu lijkt het erop dat de invoering rond 2030 echt doorgezet wordt.
Waarom komt er in 2030 een verplichte AOV voor zzp’ers?
Het zit ‘m vooral in de behoefte aan meer zekerheid. Je kent dat moment dat je ziek wordt en je financiële situatie onder druk staat. Zelfstandigen hebben vaak geen recht op loondoorbetaling of een goede uitkering, tenzij ze zelf een verzekering afsluiten. Maar veel zzp’ers laten dat liggen omdat ze denken: dat gebeurt mij niet. Totdat het te laat is.
De plannen voor de verplichte AOV moeten dat veranderen. Door het verplicht stellen, wordt het makkelijker voor iedereen om een goede arbeidsongeschiktheidsverzekering te hebben. Het moet een soort basis beschermen, vergelijkbaar met de WA-verzekering voor auto’s. Maar of het echt doorgaat? Dat hangt af van de politieke discussies die nog gaande zijn. De verwachting is dat de wetsvoorstellen rond 2026 klaar zijn, met invoering daarna.
Wanneer wordt de AOV verplicht en wat is de huidige stand van zaken?
De exacte datum is nog niet definitief, maar de plannen wijzen op invoering rond 2030. Het wetsvoorstel ligt op dit moment bij de Raad van State, en wordt momenteel besproken in de Tweede en Eerste Kamer. Tot nu toe is er brede steun, maar ook veel vragen over de uitvoering en de details.
Wat wel duidelijk is: zelfstandigen moeten zich gaan voorbereiden. Het peiljaar is 2026, en vanaf dat moment krijgen ze mogelijk te maken met de nieuwe regels. Het is dus niet iets dat je morgen moet regelen, maar je wilt wel op tijd weten waar je aan toe bent. Het is verstandig om nu al je opties te bekijken, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Voor welke zelfstandigen geldt de verplichting precies?
De plannen richten zich vooral op zzp’ers en IB-ondernemers die winst uit hun onderneming halen. Dus als je je inkomsten declareert bij de Belastingdienst en dat als winst opgaf, dan ben je in principe aan de beurt. Maar er zijn ook uitzonderingen.
Weet je nog dat ik zei dat daar wat uitzonderingen zijn? Bijvoorbeeld dga’s, ondernemers met een loondienstdekking, meewerkende partners en AOW-gerechtigden. Zij hoeven niet automatisch mee te doen. Het idee is dat zij al via andere regelingen beschermd zijn, of dat het niet logisch is dat ze nog een extra verzekering moeten afsluiten.
Hoe hoog worden premie en uitkering bij de verplichte AOV?
De hoofdvoorwaarden zijn dat je premie ongeveer 5,4% van je winst gaat betalen. Dat klinkt misschien veel, maar dat is ook afhankelijk van je winst en situatie. De premie is fiscaal aftrekbaar, waardoor je netto minder betaalt. Er wordt ook een maximum maandpremie vastgesteld, zodat het betaalbaar blijft.
Wat krijg je dan? De uitkering wordt ongeveer 70% van je winst, maar nooit meer dan het maximum van het wettelijk minimumloon. Dus, als je veel verdient, wordt je uitkering gemaximeerd. De uitkering loopt tot je AOW-leeftijd, wat betekent dat je je daar geen zorgen over hoeft te maken. Het idee is dat je dan genoeg hebt om je hoofd boven water te houden.
Hoe werkt de wachttijd van 2 jaar en wanneer start de uitkering?
Een van de belangrijkste punten is dat er een wachttijd van 2 jaar komt. Dat betekent dat je pas na die periode een uitkering krijgt als je arbeidsongeschikt bent geworden. Dit klinkt misschien streng, maar het helpt de premie betaalbaar te houden. Voor jou betekent dat: je moet even door die eerste twee jaar heen zonder inkomsten uit de verzekering.
Vanaf circa 2032, als alles door de politieke procedures is afgerond, start de eerste uitkering. Het is dus niet dat je morgen al ingaat, maar je kunt je wel alvast voorbereiden. En ja, dat betekent dat je misschien nu al moet nadenken over een buffer of andere manieren om je inkomen te beschermen.
Welke rol speelt UWV bij de verplichte AOV?
Het UWV krijgt een grote rol bij de uitvoering. Zij beoordelen of je arbeidsongeschikt bent, volgens de regels die nu al bestaan voor de beoordeling van arbeidsongeschiktheid. Het gaat vooral om het gangbare werk en het minimumlooncriterium. Als je arbeidsongeschikt bent en onder de voorwaarden valt, bepaalt het UWV of je recht hebt op de uitkering.
Dit betekent dat het proces vergelijkbaar wordt met de huidige WIA-beoordelingen, maar dan specifiek voor zelfstandigen. Het is goed om te weten dat het UWV hier een belangrijke rol krijgt, en dat er wel wat veranderingen mogelijk zijn in de procedures.
Opt-out: wanneer hoef je niet mee te doen aan de BAZ?
Niet iedereen moet mee. Bijvoorbeeld, als je al een particuliere AOV hebt die voldoet aan bepaalde criteria, kun je vrijgesteld worden. Ook ondernemers die al via andere regelingen beschermd zijn, kunnen een uitzondering krijgen. Daarbij wordt gekeken naar de overgangsregels en peildatum 2026.
Het is dus niet dat je straks automatisch verplicht bent, maar je kunt jezelf vrijstellen door aan bepaalde voorwaarden te voldoen. Dat geeft ruimte voor maatwerk, vooral als je al een goede verzekering hebt of je situatie anders is.
Particuliere AOV versus verplichte BAZ: de belangrijkste verschillen
De grote vraag is: wat betekent dit voor jou? Een particuliere AOV biedt vaak meer flexibiliteit en maatwerk. Je kunt kiezen voor een kortere wachttijd, hogere uitkering of extra dekking. Maar je betaalt meestal ook meer.
De verplichte BAZ moet vooral betaalbaar en standaard zijn. Het biedt basisbescherming, maar misschien minder maatwerk. Het grote voordeel is dat iedereen er straks automatisch mee aan de slag moet, waardoor risico’s gelijk worden verdeeld.
Wat betekent dit concreet voor jouw situatie als zzp’er?
Het hangt er natuurlijk vanaf wat je nu hebt geregeld. Als je al een goede AOV hebt die voldoet aan de nieuwe regels, dan kun je wellicht vrijgesteld worden. Maar als je nog geen verzekering hebt, is dit hét moment om je te verdiepen. Je wilt niet in 2030 voor verrassingen komen te staan.
Overweeg nu of je een particuliere AOV afsluit of wacht tot de verplichte regeling ingaat. Het kan je later veel geld en stress besparen. En vergeet niet: het is niet alleen een bescherming, maar ook een manier om je inkomen zeker te stellen.
Veelgestelde vragen over de verplichte AOV in 2030
En ja, ik weet dat er nog veel vragen zijn. Bijvoorbeeld: moet ik echt nu al iets regelen? Of: wat kost het me precies? Het antwoord is dat je nu vooral je opties moet bekijken en je voorbereiden. De wetgeving is nog in ontwikkeling, maar je kunt je alvast verdiepen in de keuzes die je hebt.
Kortom, de komende jaren zijn belangrijk. Het is tijd om je financiële situatie onder de loep te nemen en je voor te bereiden op de veranderingen die eraan komen. Zo voorkom je dat je straks voor onverwachte verrassingen staat.
